Hezebergweg 1, Agelo

± 1910

Boerderij Bartels Nijhof

± 1946

Familie Groeneveld

± 1946

Familie Groeneveld

± 1946

Hennie Groeneveld

± 1960

Erve Staverman

11 juli 2024

Hezebergweg 1

11 juli 2024

Hezebergweg 1

Hezebergweg 1, Agelo
Foto: Herman Steigstra; 11 juli 2024

Hezebergweg 1

Steggink

Tot 1850 was er hier alleen maar heide met het kadastrale nummer A929 en was eigendom van de Markte van Agelo. Rond 1850 werd een stuk heide ter grootte van 13.860 m² afgesplitst en verkocht aan Gerrit Jan Steggink. Het kreeg het kadastrale nummer A1526.

In 1855 wordt er een perceel afgesplitst: A1806 waarop een steen- en pannenbakkerij wordt gevestigd.

Averes

De steenbakker Hendrik Caspar Averes (1828-1884) neemt in 1867 de steenfabriek over. Averes was sinds 1864 ook eigenaar van de steenfabriek aan het Tichelwerk waar hij ook woonde.

In 1873 werd de steenfabriek uitgebreid met een bijbouw en een woonhuis. Het woonhuis kreeg het kadastrale nummer A2541.

Bartels

De woning lijkt hierna verhuurd te zijn geweest. Het bevolkingsregister geeft hierover geen uitsluitsel, omdat de woning is gebouwd rond 1872 en ingeklemd zat tussen de huisnummers GA2 en GA3 (Oppersveldweg 3 en Almelosestraat 82). Meest aannemelijk is dat hier de landbouwer Gerardus Johannes Bartels (1835-1890) en zijn vrouw Maria Kamphuis (1849-1883) kwamen te wonen. Het bevolkingsregister vermeldt dat zij tot 1880 woonden op het adres KA3, maar gezien het feit dat het nummer in opgenomen in het bevolkingsregister van Groot Agelo, lijkt het aannemelijk dat zo het adres tussen GA2 en GA3 bedoeld werd. In hetbevolkingsregister van 1881-1900 werd wel het nummer GA3 genoemd en was GA3 GA4 geworden.

Na het overlijden van zijn vrouw in 1883 bij de geboorte van hun zevende kind, hertrouwde hij in 1885 met Maria Veldscholten (1829-1899).

De oudste zoon van Gerardus Johannes Bartels en Maria Kamphuis, Gerardus Johannes Bartels (1871-1932) trouwde in 1897 met Aleida Nijhof (1872-1936) en zij bleven hier tot 1904 wonen, waarna zij met hun vier kinderen naar Tubbergen verhuisden.

Erve Staverman

Intussen was de boerderij in 1886 verkocht aan de steenfabrikantHendrik Marinus Staverman (1847-1918) en zijn vrouw Francisca Schulten (1874-1957). Het erf kreeg zijn naam.

Van 1908 tot 1908 is woning kort bewoond door de landbouwer Gerardus Krake (1864-1952) en zijn tweede vrouw Johanna Gesina Brakhuis (1869-1944).

Eertman

Daarna werd de boerderij bewoond door de landbouwer Hendrikus Eertman (1876-1960). Hij was knecht bij Antoon Nijmeijer aan de Opperveldsweg 5 waar hij ook bij in woonde. Hij trouwde in 1910 met zijn dochter Gerritdina Maria Nijmeijer (1880-1935). Het echtpaar kreeg hier 11 kinderen.

In 1911 wordt de steenfabriek gesloopt, alleen een schuur blijft in gebruik.

Hendrikus Eertman had als bijnaam "Stoavermans Dieks" naar de eigenaar van de boerderij: Hendrik Marinus Staverman. Dochter Santje Eertman, getrouwd met Hennie Hesselink kon zich nog herinneren dat Hendricus Eertman een klein boerderijtje had met enkele koeien. Deze kon hij overigens zelf niet melken. Zijn vrouw zorgde daarvoor. Ze hadden een paar stukjes grond dichtbij het weiland waar in 1940 een vliegtuig neerstortte. Maar Dieks werkte ook nog bij Toenman en Broam in Groot Agelo en voor hen ging hij als plaatsvervanger naar de brooduitdeling in de Ageler Es. Als bijverdienste werkte hij bij het aannemingsbedrijf Jousman uit Denekamp bij de aanleg van wegen. Op gezette tijden ging Stoawermans Dieks turf halen in Bruinehaar om deze later in Ootmarsum en omgeving rond te brengen.

Lohuis

In 1930 verhuisde het gezin Eertman naar Ootmarsum en kwam Hennie Groeneveld (1924-2004), afkomstig van Wunner Wearman uit Nutter, er als huurder met zijn gezin wonen. De boerderij werd in datzelfde jaar gekocht door Gerard Lohuis (1873-1951). In 1936 werd er verbouwd en percelen samengevoegd. Het nieuwe kadastrale nummer werd A3377.

Zoon Bernard Lohuis (1915-1959) werd in 1951 eigenaar en in 1956 zijn halfbroer Jan Lohuis (1910-2001). Na een ruilverkaveling in 1975 werd het nieuwe kadastrale nummer Q796 en in 1986 werd dochter Ria Lohuis samen met haar man Fons Eijssink de eigenaresse. Zij gingen er ook wonen.

Tekst: Herman Steigstra

▼ Historische adressen

Kadastraal in 1832: A929

Jaar	Kadastraal	Adres
1800-1852	A929	Den Hezenberg heide
1852-1870	A929	Den Hezenberg KA2
1870-1880	A2541	Agelo KA2
1880-1900	A2541	Agelo GA3
1900-1910	A2541	Agelo GA2
Heden	Q881	Agelo, Hezebergweg 1

▼ Bevolkingsregister

In het bevolkingsregister zijn onderstaande pagina's gevonden, die een relatie hebben met dit adres:

Groot Agelo 1861-1880 (pagina 18)

Adres: Groot Agelo KA 3

bewoner	geboortedatum	geboorteplaats	rol
Gerardus Johannes Bartels	24 juli 1835	Groot Agelo	hoofd
Maria Kamphuis	6 januari 1849	Groot Agelo	vrouw
Gerardus Johannes Bartels	19 augustus 1871	Klein Agelo	zoon
Gesina Maria Bartels	10 juli 1873	Klein Agelo	dochter
Maria Josephina Bartels	29 juli 1875	Klein Agelo	dochter
Bernardus Bartels	20 juni 1880	Denekamp	zoon

Groot Agelo 1881-1900 (pagina 5)

Adres: Groot Agelo GA 3

bewoner	geboortedatum	geboorteplaats	rol	beroep	opmerkingen
Gerardus Johannes Bartels	24 juli 1835	Groot Agelo	hoofd	landbouw	ingeschreven op 1 juni 1880 overleden op 16 februari 1890
Maria Kamphuis	6 januari 1849	Groot Agelo	vrouw		overleden op 7 oktober 1883
Gerardus Johannes Bartels	19 augustus 1871	Klein Agelo	zoon		afschrijving bij gelegenheid der volkstelling
Gesina Maria Bartels	10 juli 1873	Klein Agelo	dochter		vertrokken op 8 oktober 1898 naar Ootmarsum
Maria Josephina Bartels	29 juli 1875	Klein Agelo	dochter		vertrokken op 22 augustus 1895 naar Ootmarsum
Bernardus Bartels	20 juni 1880	Denekamp	zoon		ingeschreven op 1 juni 1881 overleden op 14 maart 1883
Hermannus Hendrikus Bartels	4 mei 1882	Denekamp	zoon		vertrokken op 2 mei 1891 naar Ootmarsum ingeschreven op 27 maart 1895 vanuit Ootmarsum
Maria Veldscholten	27 november 1829	Denekamp	vrouw		ingeschreven op 24 december 1886 vanuit Ootmarsum afschr. bij gelegenheid der 7e volkstelling
Aleida Nijhof	30 mei 1872	Brekelenkamp	vrouw		van B folio 47
Maria Johanna Bartels	17 maart 1898	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 18 maart 1898
Johannes Gerardus Bartels	12 februari 1899	Groot Agelo	zoon		ingeschreven op 13 februari 1899

Groot Agelo 1901-1923 (pagina 5)

Adres: Groot Agelo GA 2

bewoner	geboortedatum	geboorteplaats	rol	beroep	opmerkingen
Gerardus Johannes Bartels	19 augustus 1871	Klein Agelo	hoofd	landbouw	vertrokken op 11 april 1904 naar Tubbergen
Aleida Nijhof	30 mei 1872	Brekelenkamp	vrouw		" "
Maria Johanna Bartels	17 maart 1898	Groot Agelo	dochter		" "
Johannes Gerardus Bartels	12 februari 1899	Groot Agelo	zoon		" "
Euphemia Gezina Oude Voshaar	24 augustus 1887	Tubbergen		dienstbode	" "
Bernardus Hendrikus Bartels	8 februari 1901	Groot Agelo	zoon		ingeschreven op 9 februari 1901 vertrokken op 11 april 1904 naar Tubbergen
Geziena Bartels	9 november 1902	Groot Agelo	dochter		vertrokken op 11 april 1904 naar Tubbergen

Groot Agelo 1901-1923 (pagina 53)

Adres: Groot Agelo GA 2

bewoner	geboortedatum	geboorteplaats	rol	beroep	opmerkingen
Gerardus Krake	4 september 1864	Lattrop	hoofd	landbouw	ingeschreven op 25 augustus 1908 vertrokken op 17 december 1909 naar Tubbergen van OO folio 37
Johanna Gesina Brakhuis	5 augustus 1869	Groot Agelo	vrouw		" "
Johanna Gezina Krake	13 januari 1902	Oud Ootmarsum	dochter		" "
Gezina Johanna Krake	19 juli 1904	Oud Ootmarsum	dochter		" "
Maria Krake	25 april 1906	Oud Ootmarsum	dochter		" "
Johannes Gerardus Krake	23 augustus 1908	Groot Agelo	zoon		" "

Groot Agelo 1901-1923 (pagina 27)

Adres: Groot Agelo GA 2

bewoner	geboortedatum	geboorteplaats	rol	beroep	opmerkingen
Hendricus Eertman	26 juni 1876	Haarle	hoofd	landbouw	ingeschreven op 19 mei 1915 f. 80
Gerritdina Maria Nijmeijer	12 oktober 1880	Denekamp	vrouw		ingeschreven op 19 mei 1915 f. 123
Hendrika Maria Eertman	2 april 1911	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 3 april 1911
Hendrikus Antonius Eertman	1 juni 1912	Groot Agelo	zoon		ingeschreven op 3 juni 1912
Maria Hendrika Eertman	20 augustus 1913	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 21 augustus 1913
Gerhardus Antonius Eertman	17 oktober 1914	Groot Agelo	zoon		ingeschreven op 19 oktober 1914
Hermannus Johannes Eertman	24 juli 1916	Groot Agelo	zoon		ingeschreven op 25 juli 1916
Johanna Maria Eertman	9 oktober 1917	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 11 oktober 1917
Gerard Johannes Eertman	16 september 1918	Groot Agelo	zoon		ingeschreven op 17 september 1918
Geertruida Maria Eertman	5 december 1919	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 9 december 1919
Gerhardus Bernardus Eertman	5 december 1919	Groot Agelo	zoon		" "
Geziena Berendina Eertman	25 november 1920	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 27 november 1920
Geziena Joshepina Eertman	28 maart 1923	Groot Agelo	dochter		ingeschreven op 29 maart 1923

Denekamp 1923-1937 E (pagina 325)

Adres: Denekamp GA 2

bewoner	geboortedatum	geboorteplaats	rol	beroep	opmerkingen
Hendricus Eertman	26 juni 1876	Haarle	hoofd	Landbouwer	vertrokken op 16 juli 1930 naar Ootmarsum
Gerritdina Maria Nijmeijer	12 oktober 1880	Denekamp	vrouw		" "
Hendrika Maria Eertman	2 april 1911	Groot Agelo	dochter		vertrokken op 8 mei 1930 naar Oldenzaal
Hendrikus Antonius Eertman	1 juni 1912	Groot Agelo	zoon		vertrokken op 16 juli 1930 naar Ootmarsum
Maria Hendrika Eertman	20 augustus 1913	Groot Agelo	dochter		" "
Gerhardus Antonius Eertman	17 oktober 1914	Groot Agelo	zoon		" "
Hermannus Johannes Eertman	24 juli 1916	Groot Agelo	zoon		" "
Johanna Maria Eertman	9 oktober 1917	Groot Agelo	dochter		" "
Gerard Johannes Eertman	16 september 1918	Groot Agelo	zoon		" "
Geertruida Maria Eertman	5 december 1919	Groot Agelo	dochter		" "
Gerhardus Bernardus Eertman	5 december 1919	Groot Agelo	zoon		" "
Geziena Berendina Eertman	25 november 1920	Groot Agelo	dochter		" "
Geziena Joshepina Eertman	28 maart 1923	Groot Agelo	dochter		" "

▼ Verhalen

1873-1951: Hendrikus Gerardus Lohuis

Hendrikus Gerardus Lohuis (1873-1951)

1887-1967: Johanna Maria Broekhuis

Johanna Maria Broekhuis (1887-1967)

1900: Brooduitdeling

Deze gebeurtenis vond plaats op maandag na Beloken Pinksteren. (Beloken Pinksteren is een week na Pinksteren). Op 21 juni 1738 brak er boven de Ageleres een enorm onweer los. Er vielen hagelstenen zo dik als “doeveneieren”. Om in de toekomst voor zo’n ramp gespaard te blijven, besloten de...

1900: Erve “Loaman” in Groot Agelo

Erve "Loaman" in Groot Agelo aan het begin van de 20e eeuw. Gerard Lohuis (1873-1951) met paard en dogkar (links) voor zijn nieuwe boerderij..Het oude boerenerf was in 1891 door brand geheel verwoest. Naast hem staan vermoedelijk een knecht en een dienstmeid. De dogkar was in die tijd een...

1908-1984: Maria Johanna Lohuis

Maria Johanna Lohuis (1908-1984)

1910-2001: Johan Joseph Henrikus Lohuis

Fotoalbum Johan Joseph Henrikus Lohuis (1910-2001)

1910: Drie zusjes Broekhuis

Drie zusjes Broekhuis van erve "Gervelman. vlnr Hanna Broekhuis (1887-1967), Femia Broekhuis (1891-1986), Sina Broekhuis (1885-1912) Groot Agelo 1910." Sina huwde met Gerard Lohuis (1873-1951) (1e huwelijk). Na het overlijden van Sina hertrouwde Gerard met Hanna. Femia huwde met Gerrit...

1911-1986: Hendrik Gerhardus Johannes Lohuis

Fotoalbum Hendrik Gerhardus Johannes Lohuis (1911-1986)

1911-1994: Hendrika Maria Eertman

Hendrika Maria Eertman (1911-1994)

1912-1976: Hendrikus Antonius Eertman

Hendrikus Antonius Eertman (1912-1976)

1913-1997: Maria Hendrika Eertman

Maria Hendrika Eertman (1913-1997)

1914-1993: Gerhardus Antonius Eertman

Gerhardus Antonius Eertman (1914-1993)

1915-1959: Bernardus Hendrikus Antonius Lohuis

Bernardus Hendrikus Antonius Lohuis (1915-1959)

1916-1983: Gerardus Hendrikus Marinus Lohuis

Gerardus Hendrikus Marinus Lohuis (1916-1983)

1916-1992: Hermannus Johannes Eertman

Hermannus Johannes Eertman (1916-1992)

1917-1986: Johanna Maria Eertman

Johanna Maria Eertman (1917-1986)

1918-1977: Everardus Gerardus Jozeph Lohuis

Everardus Gerardus Jozeph Lohuis (1918-1977)

1918-1998: Gerard Johannes Eertman

Gerard Johannes Eertman (1918-1998)

1919-1971: Hermanus Franciscus Johannes Lohuis

Hermanus Franciscus Johannes Lohuis (1919-1971)

1919-1995: Gerhardus Bernardus Eertman

Gerhardus Bernardus Eertman (1919-1995)

1919-1997: Geertruida Maria Eertman

Geertruida Maria Eertman (1919-1997)

1919: Familiefoto Lohuis

Voor v.l.n.r: Marie Lohuis (1908-1984), Gerard Lohuis (1916-1983), Bernard Lohuis (1915-1959). Achter v.l.n.r: Jan Lohuis (1910-2001), Hendrik Lohuis (1911-1986), vader Gerard Lohuis (1873-1951), baby Eef Lohuis (1918-1977), moeder Hanna Lohuis-Broekhuis (1887-1967).

1919: Schoolfoto 1919

Schoolfoto van de leerlingen van de drie hoogste klassen van de lagere school in Groot Agelo in 1919, die toen nog aan de Weerselosestraat 17 zat. Vooral de schenker van de foto en Marie Tijink-Lansink wisten veel namen. De school stond tegenover het huidige café Groot Agelo; later verplaatst...

1920-2006: Geziena Berendina Eertman

Geziena Berendina Eertman (1920-2006)

1921-2007: Anna Maria Lohuis

Anna Maria Lohuis (1921-2007)

1921: Schoolfoto 1921

Drie klassen van de lagere school in Groot Agelo in 1921. De namen werden erbij gezocht door Marga Teders-Broekhuis. De school stond tegenover het huidige café Groot Agelo; later verplaatst naar de Heggelkampsweg. V.l.n.r. Marie Lansink (“Winkelhoes”), Frans Bruns?, Bernard Lohuis, Jan...

1922-2020: Gezina Maria Lohuis

Fotoalbum Gezina Maria Lohuis (1922-2020)

1923-2015: Gezina Joshepina Eertman

Fotoalbum Gezina Joshepina Eertman (1923-2015)

1924-2011: Franciscus Antonius Gerardus Lohuis

Franciscus Antonius Gerardus Lohuis (1924-2011)

1926-1980: Zusanna Theresia Maria Lohuis

Zusanna Theresia Maria Lohuis (1926-1980)

1930: Dames Staverman

Dames Staverman aan de wandel op de Oostwal ter hoogte van het klooster. Henriette Antonia Staverman (1857-1940) (midden) was een dochter uit het 2e huwelijk van Jan Fredrik Staverman (1814-1899) met Jeanne Catharine Henriette Rambonnet (1818-1871). Eind 1899 erfde zij van hem het huis Grotestraat...

1938: Steenfabriek Scholten 1938

Van de heer Steggink uit Nutter kregen we een foto uit 1938 met werknemers van steenfabriek Scholten. Aan de westkant van de Hezeberg werd vroeger klei afgegraven, waarvan stenen werden gebakken in een veldoven.

1940: Turf /plaggen halen

Turf/plaggen halen, rond 1940 V.l.n.r. 1. ? 2. Bernard Lohuis (1915-1959), Loamans Bearnd 3. Jan Lohuis (1910-2001), Loank Jan 4. ?

1942: Brooduitdeling

De brooduitdeling in de Ageleres. De brooduitdeling vond plaats op maandag na Beloken Pinksteren. Vanaf 1957 kwamen er geen brood-armen meer op “den Boaken" op die plek werd in toen een landkruis opgericht. Men komt er nog wel bijeen om te bidden en men brengt geld mee voor een charitatief doel....

1965: Steenfabriek Scholten

Aan de Westkant van de Hezeberg werd vroeger klei afgegraven, waarvan stenen werden gebakken in een veldoven. De steenfabriek was gelegen aan de Almelosestraat tussen Almelosestraat 71 (latere woning van eigenaar Scholten) en de Kleikoel. Op de kadasterkaart van 1832 was dit perceel nummer 428 en...

1980: Jan Winkelhuis 25 jaar bij CWV

Jan Lansink (1906-1989), Winkelhoes Jan (rechts) bij gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Coöperatieve Landbouwwerktuigenvereniging Ootmarsum. Links Jan Lohuis (1910-2001), Loank Jan.

2020: Almelosestraat 41

Aan het begin van de 19e eeuw lag hier een tuin die eigendom was van de fabrikant Bernardus Craemer (1755-1844). Hij woonde zelf in de Grotestraat. Het perceel had het kadastrale nummer A557 en was 2030 m2 groot. In 1887 wordt zijn buurman, de wijnhandelaar en bierbrouwer Willem Jacob Santman...

2020: Grotestraat 1

Grotestraat 1 staat eigenlijk bekend als de winkel van Stroot. Maar van oorsprong waren het drie panden: De Stad 80 , De Stad 53 en De Stad 52 , die in 1985 zijn samengevoegd tot één winkel. Destijds waren dit van links naar rechts de kadastrale percelen A844, A845 en A846. A844 / De Stad 80....

2020: Grotestraat 2

Cramer. In 1832 was dit pand (De Stad 55 ), evenals een aantal omliggende panden, eigendom van winkelier Bernardus Hermannus Cramer (1806-1878). Cramer was zoon van de fabrikant Bernardus Craemer (1755-1844) en kleinzoon van een burgemeestersfamilie, waarvan Berent Kremer (1689-1728) zijn...

2020: Kapelstraat 16

Deze woning staat op 3 historische percelen: 2 kleine woningen met de kadastrale nummers A604 en A609 en een stal met het nummer A605. Perceel A609 is nu deel van de doorbraak van de Schiltstraat naar de Westwal. Het aangrenzende perceel A603 was en is tuin en bij de huidige woning...

2020: Kipboomweg 8

Het oorspronkelijke huis is rond 1860 gebouwd als een wonnershoes. Daarvoor was het gebied nog heidegrond in de voormalige marke Agelo met perceelnummer B1270. Jan Winkelink (1828-1890), Winkelhoes, is de eerste eigenaar. Na ontginning laat hij er een huis bouwen, kadasternummer B1418. In 1871...

2020: Marktstraat 16

Smederijen. In deze winkel hebben generaties Avéres hun bedrijf uitgeoefend, de naam Avéres was (en is nog steeds) een begrip in Ootmarsum. In de 19e eeuw lagen hier twee smederijen. Links die van Berent Jan van Linge (1758-1833) A1017 en rechts Lambertus Kock (1787-1856) A1016. Uit...

2020: Molenstraat 9

Van Goor. Hier lag 200 jaar geleden de tuin van het onderwijzersechtpaar Gerrit van Goor (1792-1867) en Geziena Pennink (1787-1860). Het was een grote tuin met een oppervlak van 1110 m2 en had het kadastrale nummer A227. In 1861 werd hun dochter Marianne Suzanne van Goor (1829-1864) de...

2020: Wolfsbergweg 2

Ruilverkaveling jaren vijftig twintigste eeuw. Na de Tweede Wereldoorlog was er in het Beneden-Dinkelgebied en in het Rossummerveld rondom het Kanaal Almelo-Nordhorn steeds meer behoefte aan landbouwgrond en aan werk voor de jonge boeren uit de kinderrijke gezinnen. In het gebied waren veelal...

2020: Wolterink

Op de Kuiperberg, aan het Tichelwerk, op de plaats waar nu tenten en caravans staan, stond tot 1867 een woning die eigendom was van Borghard Wolterink (1775-1840). Het kadastrale nummer was A408. De woning werd waarschijnlijk verhuurd: in 1836 overleed hier de steenbakker Jan Noordhuis (1760-1836),...

2020: Wyllandrie

Steenfabriek. Het huidige hotel De Wylandrie staat op de plaats waar 200 jaar geleden een steenfabriek stond. Het Tichelwerk was de weg van Almelo naar Ootmarsum. Waar nu de Almelosestraat ligt, lag toen het voetpad naar Almelo. De steenfabriek en de woning die ernaast lag waren eigendom van de...

2021: Laagsestraat 2

Waar tegenwoordig de winkel van de Welkoop staat, stond tot 1995 de fabriek van Twentse Damast. 200 jaar geleden lag hier nog een groot weiland. Tot zijn overlijden in 1830 was burgemeester Hieronimus Pennink (1746-1830) de eigenaar van dit weiland met het kadastrale nummer A1271. Het perceel was...

2024: Hezebergweg 1

Steggink. Tot 1850 was er hier alleen maar heide met het kadastrale nummer A929 en was eigendom van de Markte van Agelo. Rond 1850 werd een stuk heide ter grootte van 13.860 m2 afgesplitst en verkocht aan Gerrit Jan Steggink. Het kreeg het kadastrale nummer A1526. In 1855 wordt er een perceel...